Ayağı Yanık Türbesi, bir kahramanlık hikayesinin simgesi olarak günümüze ulaşmıştır. Bu türbe, sadece bir mezar olmanın ötesinde, efsanelerle dolu bir geçmişe sahiptir. Aşıklı Sultan’ın hayatı ve türbenin etrafındaki olaylar, hem tarihsel hem de manevi bir derinlik taşır. Yangınla ilgili yaşanan olaylar, türbeye olan ilgiyi artırmış ve onu kutsal bir mekan haline getirmiştir. Bu türbenin hikayesi, sadece geçmişin izlerini taşımakla kalmaz, aynı zamanda insan ruhunun direncini ve inancını da simgeler.

Aşıklı Sultan Türbesi'nin (Ayağı Yanık Türbesi) hikayesi şu şekilde özetlenebilir:

• Şehitlik: Türbe, 1116 yılında Kastamonu'nun Doğu Roma İmparatorluğu'ndan geri alınması sırasında şehit düşen askerlere aittir.
• Aşıklı Sultan: Bazı kaynaklara göre, Aşıklı Sultan, Selçuklu döneminde Kastamonu'yu almaya gelen Türk birliklerinin komutanıdır. Savaş sırasında türbesinin bulunduğu yerde şehit düşmüş ve buraya defnedilmiştir.
• Yangın Efsanesi: Cumhuriyetin ilk yıllarında türbede çıkan bir yangın sırasında, dönemin valisi Aşıklı Sultan'ın rüyasına girerek "Ben yanıyorum, kalk yangını söndür" demiştir. Vali, yangını söndürerek Aşıklı Sultan'ın naaşının yanmasını engellemiştir. Yangın sonrası Aşıklı Sultan'ın naaşının ayak kısmı yanmıştır ve bu nedenle türbe "Yanık Evliya" olarak anılmaya başlanmıştır.

Türbe hakkındaki bilgiler tamamen rivayetlere dayanmaktadır.